Bên cạnh các nguồn thức ăn khô và các loại cỏ tươi thì việc ủ chua thức ăn cho trâu bò từ các phế phẩm nông nghiệp đang được đánh giá là một trong những giải pháp chăn nuôi hiệu quả nhất hiện nay. Để biết rõ nguyên liệu cần chuẩn bị, nắm chính xác các giai đoạn ủ chua thức ăn, bà con hãy tham khảo chia sẻ dưới đây của Chế phẩm vi sinh Đức Bình.

1. Tại sao nên ủ chua thức ăn cho trâu bò từ phế phẩm nông nghiệp
Phụ phẩm nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm chiếm tỷ trọng chính (gần 30%) trong sản xuất nông nghiệp trên toàn thế giới hiện nay. Những chất thải này chủ yếu bao gồm các vật liệu lignoxenluloza, chất thải trái cây và rau quả, chất thải công nghiệp đường cũng như rác thải động vật và thủy sản và các sản phẩm phụ.
Phế phẩm nông nghiệp và nông chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học và dinh dưỡng, chẳng hạn như polyphenol, carotenoid và chất xơ trong số những hợp chất khác. Đó chính là sinh khối có giá trị lớn và là giải pháp tiềm năng cho các vấn đề về dinh dưỡng động vật và nguồn cung cấp protein và calo
Với công nghệ có sẵn, để làm giàu protein của những chất thải này, người ta sẽ tiến hành cho lên men chất rắn bằng cách ủ chua. Đặc biệt, với sự hỗ trợ của các chế phẩm sinh học, việc ủ chua và lên men các phế phẩm trở nên đơn giản hơn bao giờ hết. Qua đó, giúp tiết kiệm thời gian cũng như chi phí cho các hộ chăn nuôi trâu bò.

Thức ăn ủ chua bảo quản được rất lâu, có thể tới 5 – 6 tháng. Khi lấy thức ăn ra cho trâu bò ăn, cần che đậy cẩn thận phần còn lại để tránh không khí lọt vào gây hỏng. Không nên cho gia súc trong thời kỳ vắt sữa ăn thức ăn ủ chua ngay trước khi khai thác sữa.
2. Các nguồn phế phẩm có thể sử dụng để ủ chua thức ăn cho gia súc
Với lượng lớn phế phẩm nông nghiệp, bạn có thể sử dụng chúng như nguồn cung cấp vật liệu cho quá trình ủ chua thức ăn. Đặc biệt, nếu bà con đang chăn nuôi các trang trại lớn và muốn tiết kiệm được tối đa chi phí thức ăn nhưng vẫn duy trì được dưỡng chất cho trâu bò thì phương pháp ủ chua thức ăn từ phế phẩm nông nghiệp là lựa chọn tuyệt vời.

- Cỏ voi
- Thân và bắp ngô non
- Rơm rạ
- Thân cây lạc
- Phụ phẩm chế biến nông sản như bã dứa …
Phụ phẩm ngành xay xát
Cám; bột thải; chất thải do quá trình làm sạch ngũ cốc; mầm lúa mì, ngô và lúa mạch đen; vỏ của một số hạt, ví dụ hạt đậu, lúa mạch, kiều mạch.
Sản phẩm phụ của ngành công nghiệp dầu
Bánh chiết xuất dung môi từ đậu tương và cải dầu, hướng dương, hạt lanh, và các sản phẩm được hình thành trong quá trình tinh chế dầu thực vật, lecithin và axit béo.
Sản phẩm phụ của ngành công nghiệp đường
Bã củ cải đường, rỉ đường, cặn khử bão hòa.
Sản phẩm phụ của ngành công nghiệp tinh bột
Bã khoai tây, nước ép từ tế bào khoai tây và các loại khác. Ngô hoặc lúa mì được chế biến – phần còn lại của hạt sau khi chiết xuất tinh bột, gluten, mầm… cũng có thể sử dụng để ủ chua.

Sản phẩm phụ của ngành công nghiệp rau quả
Các sản phẩm từ việc gọt vỏ trái cây và rau quả, bã đậu, đá của một số loại trái cây, ví dụ: cà chua.
Các sản phẩm phụ của ngành công nghiệp lên men
Bao gồm ngũ cốc, mật đường, chất hòa tan của máy chưng cất khoai tây, sinh khối của nhà máy bia và rượu vang, sinh khối vi khuẩn và nấm như chất thải từ quá trình sản xuất lactic và citric và các axit hữu cơ khác, cũng như ngũ cốc đã qua sử dụng và mầm mạch nha trong nhà máy bia . Bùn hoạt tính từ các nhà máy xử lý nước thải trong ngành chế biến thực phẩm cũng được sử dụng.

Một nhóm sản phẩm phụ riêng biệt được đại diện bởi những sản phẩm được thu gom ở các trung tâm đô thị lớn, ví dụ: Chất thải nhà bếp đặc biệt đến từ các cơ sở cung cấp dịch vụ ăn uống lớn, sau khi hấp và ủ phù hợp sẽ được bổ sung vào thức ăn cho gia súc.
Đọc ngay: Bí kíp 6 cách ủ phân bò sử dụng bón cây hiệu quả
3. Những lưu ý trước khi ủ chua thức ăn cho trâu bò từ phế phẩm nông nghiệp
Phương pháp và phương tiện chuẩn bị để ủ chua thức ăn cho trâu bò từ phế phẩm nông nghiệp cần được lựa chọn cẩn thận. Bên cạnh đó, bà con cần xem xét các đặc tính và cấu tạo hóa học của các sản phẩm phụ và chất thải để áp dụng kỹ thuật ủ thích hợp:
- Loại bỏ các chất hoặc hệ vi sinh có hại cho sức khỏe động vật;
- Lăng tuổi thọ bảo quản và việc sử dụng tiếp theo làm thành phần thức ăn chăn nuôi hoặc trực tiếp làm thức ăn gia súc;
- Cải thiện khả năng tiêu hóa và sự sẵn có của chất dinh dưỡng;
- Nâng cao giá trị dinh dưỡng bằng cách sử dụng một số thành phần làm môi trường sinh tổng hợp protein và các chất hoạt tính sinh học khác cần thiết trong thức ăn chăn nuôi. Đặc biệt là kết hợp với các chế phẩm sinh học thích hợp.

4. Kỹ thuật ủ chua thức ăn cho trâu bò
Chuẩn bị:
- Nguyên liệu ủ 150 – 200kg
- Cám gạo 5kg
- Mật rỉ đường: 1 lít
- 1 gói cám lên men EMZEO 200gr
- Nước sạch 100 lít

Cách ủ đạt hiệu quả nhanh nhất
- Tạo nước men: trộn đều 1 gói cám lên men EMZEO với 5kg cám gạo, 1 lít mật rỉ đường vào 100 lít nước sạch
- Tưới đều nước men vào 200kg nguyên liệu ủ. Có thể bổ sung thêm nước sạch để đạt độ ẩm ủ 50%
- Đào hố lót bạt hoặc cho vào tải kín ủ 5 – 7 ngày đến khi có mùi thơm dịu nhẹ là sử dụng được
Lưu ý: Có thể băm nhỏ phế phẩm nông nghiệp khi ủ chua cho trâu bò ăn
5. Các giai đoạn cụ thể trong quá trình ủ chua thức ăn cho gia súc
Thức ăn ủ chua là sản phẩm được hình thành khi cỏ hoặc phế phẩm nông nghiệp thô xanh khác có đủ độ ẩm được bảo quản kỵ khí, điển hình là trong silo sau khi héo, việc ủ chua giúp ngăn ngừa hư hỏng bởi vi sinh vật hiếu khí.
Nguyên tắc cơ bản của quá trình ủ chua là duy trì điều kiện yếm khí trong suốt quá trình ủ và giảm nhanh giá trị pH bởi vi khuẩn axit lactic. Về mặt lịch sử, thức ăn thô xanh được bảo quản dưới dạng cỏ khô (bằng cách sấy khô) hoặc ủ chua (bằng cách axit hóa hoặc khử trùng). Cỏ khô hoạt động tốt trong khí hậu khô đối với các loại cây thức ăn gia súc khô nhanh.
Tuy nhiên, trong những tình huống không chắc chắn về điều kiện khô ráo thì việc ủ chua giúp bảo tồn càng nhiều giá trị dinh dưỡng thức ăn. Mục tiêu chính của việc ủ chua là tăng cường quá trình lên men bằng cách sử dụng các loại phế phẩm nông nghiệp có hàm lượng vi khuẩn biểu sinh (tồn tại trên cây trồng) và lượng đường cao trong cây trồng để các vi khuẩn kỵ khí tạo ra axit. Về cơ bản, việc ủ chua cây trồng có thể bảo quản trong thời gian lâu dài.
Có nhiều lý do để làm thức ăn cho gia súc: sự thuận tiện, hiệu quả, giảm chi phí…. Để sản phẩm ủ chua đạt hiệu quả tốt nhất, điều kiện tiên quyết là phải hiểu tiêu chí của quá trình ủ chua. Điều này được phân loại thành bốn giai đoạn

Giai đoạn hiếu khí
Giai đoạn đầu tiên được đặc trưng bởi việc sử dụng oxy bị giữ lại trong quá trình ủ. Phế phẩm nông nghiệp thô xanh được cắt nhỏ và đóng gói trong kho chứa thức ăn chăn nuôi được đặc trưng bởi sự hiện diện của không khí bị mắc kẹt trong quá trình ủ. Trong quá trình ủ chua thức ăn cho trâu bò, cây có tiếp tục hô hấp trong vài giờ và có thể vài ngày tùy thuộc vào bao bì
Trong giai đoạn này, các enzyme thực vật (protease) hoạt động cho đến khi lượng oxy bị mắc kẹt bên trong cạn kiệt. Nếu quá trình ủ đóng gói kém hoặc để oxy xâm nhập, thức ăn thô xanh sẽ trải qua quá trình lên men không như mong muốn bởi nấm mốc và nấm men dẫn đến phá vỡ protein và gia nhiệt quá mức. Do đó, bạn cần loại trừ tất cả không khí bị mắc kẹt khỏi khối thức ăn thô xanh và đóng gói ngay lập tức vì việc trì hoãn có thể có ảnh hưởng bất lợi đến chất lượng thức ăn ủ chua.
Mua men vi sinh hoạt tính càm lên men ủ chua thức ăn cho trâu bò: https://webvisinh-mai.webmanhan.com/cam-len-men-emzeo/
Giai đoạn trễ
Giai đoạn này được đặc trưng bởi sự cạn kiệt oxy có sẵn trong các vật liệu đã được ủ chua thông qua hoạt động của vi khuẩn kỵ khí. Điều kiện ủ chua với sự sẵn có của chất nền sẽ tạo điều kiện phát triển của hệ vi sinh, mức độ ẩm và quần thể vi sinh hiện có xác định loại vi sinh vật thống trị toàn bộ thức ăn thô xanh.
Khi vi khuẩn axit lactic tăng về số lượng và sử dụng carbohydrate hòa tan trong nước để tạo ra axit lactic, độ pH của thức ăn ủ chua giảm xuống dưới điểm tới hạn ức chế sự phát triển của các vi sinh vật hư hỏng khác. Ở giai đoạn này, hầu hết Clostridia chịu axit sẽ bị ức chế.
Lên men hoặc giai đoạn ổn định
Độ pH giảm mạnh cản trở sự phát triển của Clostridia và vi khuẩn. Trong giai đoạn này, chất khô đóng vai trò đáng kể trong các quá trình lên men. Khi độ ẩm tăng lên (lớn hơn 70%), sự phát triển của vi khuẩn axit lactic bị cản trở. Do đó, tốc độ và mức độ lên men bị giảm.
Lên men là giai đoạn lâu nhất trong quá trình ủ và tiếp tục cho đến khi sự phát triển của vi sinh vật bị ức chế hoàn toàn bởi mức axit cao (pH thấp). Tại thời điểm này, thức ăn thô xanh ở trạng thái bảo quản. Bà con cần lưu ý rằng các vi khuẩn không mong muốn có xu hướng phát triển mạnh và do đó dẫn đến sự phân hủy protein quá mức, sản xuất các chất độc hại và mất chất khô. Do đó, thức ăn thô héo trên 30–35% trước khi ủ có thể loại bỏ vi khuẩn không mong muốn.
Bên cạnh đó, bạn cũng nên cân nhắc sử dụng các chế phẩm sinh học thích hợp để có thể thúc đẩy và giúp cho các phế phẩm nông nghiệp đạt được chất lượng hoàn hảo nhất.
Giai đoạn nạp liệu
Trong giai đoạn này, thức ăn nếu được ủ tốt sẽ ổn định và không thay đổi về thành phần. Tuy nhiên, giá trị pH không thể chỉ ra chất lượng tốt của thức ăn ủ chua hoặc loại quá trình lên men. Sản phẩm cuối cùng của quá trình lên men ủ chua thường được đo lường hoặc theo dõi bằng cách sử dụng một số chỉ tiêu để đánh giá chất lượng và thành phần thức ăn ủ chua.

6. Giải đáp một số thắc mắc liên quan đến ủ chua thức ăn cho trâu bò
Quy trình ủ chua thức ăn cho trâu bò tờ phế phẩm nông nghiệp không khó nhưng không phải bà con nào cũng thực hiện thành công. Xoay quanh vấn đề này vẫn còn nhiều câu hỏi được đặt ra:
Làm sao để kiểm tra chất lượng thức ăn ủ chua?
Bà con mở thùng ủ ra, xem nguyên liệu ủ có màu và mùi như thế nào? Nếu nguyên liệu màu vàng nhạt, mùi thơm dưa chua nghĩa là quá trình ủ đạt chuẩn. Ngược lại, thức ăn bốc lên mùi lạ hoặc mùi thối mốc chứng tỏ bạn đã ủ sai quy trình. Nếu tình trạng thối mốc nhẹ, chúng ta có thể khắc phục bằng cách gia thêm chế phẩm men vi sinh. Đối với trường hợp thối mốc nặng bà con lưu ý không sử dụng cho trâu bò ăn nhé!
Cho trâu bò ăn thức ăn ủ chưa như thế nào hiệu quả
Các chuyên gia khuyến cáo, bà con không nên cho trâu bò ăn quá nhiều thức ăn ủ chua/lần. Chúng ta cho ăn từ từ, những ngày đầu ít hơn sau đó có thể tăng dần lên để hệ tiêu hoá của trâu bò làm quen dần. Lượng thức ăn sử dụng nên: Trâu bò trưởng thành 7 đến 12kg/con/ngày. Đối với bê nghé nên ăn từ 4 đến 7kg/con/ngày. Bà con lưu ý, ngoài thức ăn ủ chua, trâu bò cần cho ăn thêm nhiều loại thức ăn thô và xanh khác.
Cần lưu ý gì khi ủ thức ăn cho trâu bò
Nguyên liệu trước khi đem ủ cần được phơi tái nhằm tiêu diệt côn trùng, ấu trùng. Như thế, hỗn hợp sau khi ủ sẽ đảm bảo chất lượng tốt, tránh được ẩm mốc. Thêm nữa, nguyên liệu ủ phải được nén chặt, sau đó đậy kín nhằm đẩy nhanh tốc độ lên men khi ủ. Khi lấy thức ăn ủ cho trâu bò ăn bà con nhớ lấy theo từng góc rồi đậy kín lại không cho không khí lọt vào.
Sử dụng hố ủ chua thức ăn cần thực hiện như thế nào?
Việc ủ thức ăn bằng hố khác với việc ủ thức ăn trong túi bóng ni lông. Hố phải được vệ sinh sạch sẽ trước khi thực hiện. Dưới đáy hố phải lót một lớp rơm khô, xung quanh sử dụng bạt che chắn. Nói chung, hố phải được bọc kín, đảm bảo không cho không khí lọt vào.
Nguyên liệu chuẩn bị xong sẽ đổ vào hố, nén chặt. Trên cùng phủ một lớp rơm rồi đậy kín bằng bạt hoặc bằng nilon. Thời gian ủ tầm 1 tháng là có thể lấy ra cho trâu bò ăn.
Trên đây là một vài thông tin liên quan đến việc ủ chua thức ăn cho trâu bò từ phế phẩm nông nghiệp. Bạn hoàn toàn có thể tận dụng nguồn phế phẩm này và biến chúng thành thức ăn giàu dưỡng chất cung cấp thêm cho trâu bò góp phần giảm bớt chi phí thức ăn liên quan. Để tìm mua được những chế phẩm sinh học ủ chua thức ăn hiệu quả, hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay.
Thông tin liên hệ
Công ty TNHH Công nghệ sinh học Đức Bình
MST: 0108433217
Địa chỉ: 57 ngõ 64 Kim Giang, Khương Đình, Hà Nội
SĐT: 024.66.55.46.86
Văn phòng giao dịch
Chế phẩm vi sinh Đức Bình – Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học chuyên nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các dòng sản phẩm: Men vi sinh, men bể phốt, men xử lý nước thải, men thuỷ sản, chế phẩm sinh …
Địa chỉ : 1B Ngõ 774 Kim Giang, Thanh Liệt, Hà Nội
SĐT: 0934.214.579
Hotline: 024.66.55.46.86
Email: chephamvisinhungdung@gmail.com
Website: https://webvisinh-mai.webmanhan.com
⫸ Xem thêm: Cách ủ thức ăn cho gà, vịt, ngan, ngỗng chuẩn kỹ thuật
⫸ Xem thêm: Có nên cho gà ăn cây chuối không? Cách ủ cây chuối cho gà đúng chuẩn
⫸ Xem thêm: Đệm lót sinh học là gì? Công dụng, cách làm và nơi bán men
⫸ Xem thêm: Giải pháp xử lý phế phẩm nông nghiệp giúp bảo vệ môi trường

