Trong canh tác nông nghiệp, phân bón đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Trong đó, mỗi loại phân bón có những thành phần, công dụng riêng đối với cây trồng. Tuy nhiên, nếu sử dụng phân không đúng cách có thể gián tiếp gây hại đến môi trường và sức khỏe con người. Phân bắc cũng vậy.. Vậy Phân bắc là gì? Hướng dẫn sử dụng phân bắc đúng cách, tránh gây bệnh. Hãy cùng Chế phẩm vi sinh Đức Bình tìm hiểu dưới đây nhé!
1. Phân bắc là gì?
Phân bắc là một loại phân bón có nguồn gốc từ chất thải của con người chưa phân hủy hoàn toàn (tức phân người tươi). Phân chuồng có nguồn gốc từ chất thải của động vật nuôi cũng giống như phân bắc đều thuộc nhóm phân hữu cơ. Đây là loại phân bón truyền thống, từ rất lâu đời đã được người nông dân sử dụng (tận dụng) để bón cho cây trồng, lúa và rau màu.

2. Nguồn gốc, xuất xứ của tên gọi phân bắc
Thay vì được gọi là phân người thì cái tên gọi phân bắc được ra đời gắn liền với một sự kiện lịch sử. Theo đó, vào năm 1950, Hợp tác xã ở miền Bắc Việt Nam nước ta đã mở chiến dịch thu gom phân người. Nếu mỗi gia đình không gom đủ 10 cân thì sẽ bị phạt cắt gạo hoặc giảm lương.
Qua chiến dịch này cũng giúp phổ biến mô hình nhà tiêu 2 ngăn và phân người trở thành nguồn cung phân bón trong canh tác nông nghiệp. Nhờ đó giúp nâng cao năng suất và cải thiện kinh tế hộ dân.

3. Đặc điểm – ưu và hạn chế của phân bắc
Phân bắc là gì, ưu nhược điểm như thế nào? Như đã đề cập nói trên, mỗi loại phân sẽ có những lợi ích nhất định nhưng cũng có mặt hạn chế riêng:
3.1. Ưu điểm và lợi ích từ phân Bắc
Phân Bắc là nguồn phân bón hữu cơ có sẵn mang lại nhiều lợi ích cho bà con khi sử dụng như sau:
- Giàu dưỡng chất thiết yếu
Trong phân bắc có chứa tới 19% là chất hữu cơ, 1,6% đạm Nitơ, 1,2% lân Phốt pho, 0,5% Kali cùng nhiều dưỡng chất khác. Như thế, phân bắc cung cấp đầy đủ khoáng dưỡng chất thiết yếu cho cây trồng, bao gồm cả loại nguyên tố trung và vi lượng tồn tại ở hai dạng dễ hòa tan và tan từ từ.
Với những khoáng chất dễ tan, giúp cây trồng nhanh chóng hấp thụ và củng cố hệ miễn dịch, cơ chế phát triển ban đầu. Còn với khoáng chất phân giải từ từ trong đất sẽ đảm bảo cung ứng đủ dưỡng chất trong suất giai đoạn cây phát triển.

- Tăng cường sự phát triển của các vi sinh vật hữu ích
Vai trò của phân bắc là gì, là khi được bón xuống đất, các vi sinh vật trong đất sẽ thực hiện quá trình phân giải các chất hữu cơ và thải ra thành chất mùn. Trong khi đó, chất mùn lại chính là nguồn thức ăn chính cho các vi sinh vật phát triển, nhất là các vi sinh vật hữu ích. Khi chúng phát triển mạnh mẽ sẽ có tác dụng ức chế nhanh chóng sự phát triển của các vi khuẩn gây hại. Nhờ đó mà cây trồng luôn được bảo vệ trước tác nhân gây sâu bệnh khác.
- Kích thích rễ cây phát triển
Chất mùn được tạo ra từ sự phân giải chất hữu cơ trong phân bắc còn có công dụng kích thích sự phát triển của rễ cây dưới lòng đất. Khi rễ cây phát triển, khả năng hấp thụ dưỡng chất tốt hơn nên cây trồng, rau màu sẽ sinh trưởng nhanh và đề kháng tốt, cho năng suất cao.

- Cải tạo đất, chống xói mòn
Nếu không muốn cấu trúc đất bị phá hủy do lạm dụng phân bón hóa học thì sử dụng phân bắc và các loại phân bón hữu cơ khác là giải pháp lâu dài. Bên cạnh đó, nguồn dưỡng chất có sẵn này còn giúp cải tạo đất, nhất là với những đất nghèo dinh dưỡng và khô hạn. Đồng thời, bón phân bắc cho cây trồng còn là liệu pháp để chống xói mòn và tăng cường khả năng giữ nước hiệu quả.
- Tăng năng suất nông sản
Sử dụng phân bắc, phân bón hữu cơ đúng cách mang lại cho bà con nhiều lợi ích tuyệt vời. Nhờ được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và khoáng nên cây sẽ phát triển nhanh, hệ sinh thái được cân bằng. Do đó, đất trồng trở nên phì nhiêu, màu mỡ hơn. Đây là nguyên nhân chính để cây trồng cho năng suất và chất lượng cao cả về kích thước, màu sắc và mùi vị
- Giảm thiểu chi phí sản xuất
Thực tế, sử dụng nguồn phân bón có sẵn thì giá thành luôn rẻ hơn so với mua phân bón hóa học, công nghiệp. Mặt khác, việc xử lý rác thải nông nghiệp khi dùng phân hữu cơ cũng thấp hơn. Điều này sẽ giúp bà con tiết kiệm và giảm thiểu chi phí sản xuất nông nghiệp.
⫸ Xem thêm: Cách ủ rác hữu cơ không mùi hôi cực đơn giản

3.2. Hạn chế khi dùng phân bắc
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích nhưng phân bắc cũng tồn tại không ít nhược điểm, hạn chế. Đặc biệt nhất là khi chúng không được bà con tận dụng đúng cách như: tiềm ẩn nhiều mầm bệnh và phát tán ra môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Bởi trong phân bắc tươi thường chứa các loại vi khuẩn gây hại như E.coli, ký sinh trùng, virus, trứng giun sán và các loại.
4. Cách ủ phân bắc – Hướng dẫn sử dụng phân bắc đúng cách
Để có thể tận dụng tốt những ưu điểm mà phân bắc đem lại đồng thời hạn chế tối đa nhược điểm của dòng phân này thì cách tốt nhất là nên ủ hoai mục trước khi bón ra môi trường. Cách ủ phân bắc như thế nào chúng tôi hướng dẫn chi tiết như sau:
4.1 Về cách ủ:
- Bước 1: Chuẩn bị đào một hố ủ phân, kích thước phù hợp lượng phân đem ủ.
- Bước 2: Đổ phân bắc vào hố ủ. Rắc Chế phẩm vi sinh Emzeo – 200gr lên trên bề mặt để ủ hoai mục và khử mùi hôi (1 gói 200gr ủ 150 – 200kg phân bắc). Chế phẩm này ngoài công dụng khử mùi thì còn giúp bổ sung thêm các vi sinh có lợi, tăng cường hoạt động để phân giải nhanh các protein, chất hữu cơ.
- Bước 3: Dùng xẻng xúc đất để phủ lên phân ủ trong hố, đồng thời giúp giữ ẩm, giảm mùi và khăn ruồi nhặng, đảm bảo vệ sinh.
- Bước 4: Trong thời gian ủ, cứ 7 – 10 ngày lại kiểm tra và có thể đảo phân một lần, nếu có mùi hôi thì tiếp tục rắc hoặc pha bột Chế phẩm vi sinh Emzeo ủ phân với nước để tưới lên.
- Bước 5: Thực hiện thời gian ủ sau 20 – 30 ngày, phân bắc tươi từ màu vàng đã chuyển sang màu xám như bùn. Đây là lúc phân đã đạt đủ chuẩn để bón ra ruộng đồng, vườn tược cho cây trồng.

4.2 Về cách sử dụng
Phân bắc sau khi ủ hoai có thể đưa ra sử dụng như các loại phân hữu cơ khác. Cách dùng như sau:
- Đối với các loại rau củ quả: Chúng ta chỉ dùng để bón lót với lượng từ 10 đến 15kg phân/sào. Bà con có thể dùng thay thế một phần hoặc thay thế hoàn toàn phân vô cơ
- Đối với cây lâu năm, cây ăn quả: Bón theo hình chiếu tán cây, chúng ta xới nhẹ gốc rồi bón 1 đến 2kg phân/gốc
- Đối với cây lúa: Bón lót 10kg/sào nhằm giảm lượng phân ure và phân lân. Cách dùng thích hợp nhất khi bón lúa là trộn vào mạ trước khi cấy.
- Đối với cây cảnh trong chậu: Dùng 1kg phân bắc trộn với 2 đến 3kg đất bột để bón cho 10 chậu cây cảnh.
Lưu ý, chúng ta tuyệt đối không sử dụng phân bắc tươi để bón cho cây. Đối với rau củ quả ngắn ngày chuyên gia cũng khuyến cáo bà con không nên dùng phân bắc để đảm bảo an toàn với người sử dụng nông phẩm.
⫸ Xem thêm: 3 cách ủ phân chuồng nhanh hoai mục đơn giản nhất
5. Nên hay không nên sử dụng phân bắc
Đây là câu hỏi được nhiều bà con đặt ra. Công dụng của loại phân bắc đối với cây trồng là thực tế không phủ nhận nhưng điều khiến nhiều người lo lắng: Liệu nó có hợp vệ sinh, có gây ảnh hưởng tới sức khoẻ người sử dụng nông phẩm?
Theo các chuyên gia, phân bắc giúp cải thiện chất đất, có khả năng chống rửa trôi đất hiệu quả, cung cấp nguồn dinh dưỡng quan trọng cho cây trồng phát triển. Thế nhưng, lợi ích của nó sẽ thay đổi tùy theo điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu ở từng vùng, tuỳ thuộc vào loại cây trồng và cách sử dụng của bà con.
Do vậy,, bạn không nên sử dụng phân bắc trong quá trình trồng rau củ, quả ngắn ngắn. Lý do bởi loại phân này chứa các mầm bệnh liên quan đến ký sinh trùng đường ruột và một số bệnh khác. Thay vào đó, chúng ta nên sử dụng phân vi sinh, phân hữu cơ để bón thay thế.
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại phân bón khác nhau với hàm lượng dinh dưỡng dồi dào, đã được kiểm định độ an toàn đối với sức khỏe nên bà con yên tâm. Còn đối với cây công nghiệp, cây dài ngày thì bà con có thể dùng phân bắc để bón.
Trên đây là thông tin giúp bạn hiểu rõ phân bắc là gì, lợi ích và hướng dẫn sử dụng phân bắc đúng cách, tránh gây bệnh. Nhìn chung, phân bắc là nguồn phân bón hữu ích đối với đất và cây trồng, góp phần tăng năng suất, thu nhập cho bà con nông dân. Vì thế, hãy tận dụng phân đúng cách để đảm bảo hiệu quả cao nhất, giảm thiểu tác động gây hại đến môi trường. Chúc bà con luôn có vụ mùa bội thu.
⫸ Xem thêm: Bí quyết sử dụng phân dê bón lan và hoa hồng
Thông tin liên hệ
Chế phẩm vi sinh Đức Bình – Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học chuyên nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các dòng sản phẩm: Men vi sinh, men bể phốt, men xử lý nước thải, men thuỷ sản, chế phẩm sinh …
Địa chỉ : 1B Ngõ 774 Kim Giang, Thanh Liệt, Hà Nội
SĐT: 0934.214.579
Email: chephamvisinhungdung@gmail.com
Website: https://webvisinh-mai.webmanhan.com
⫸ Xem thêm: Lợi ích và phương pháp ủ phân compost phổ biến nhất hiện nay
⫸ Xem thêm: Bí quyết chọn phân bón cho cây ăn quả giúp tăng năng suất tối đa
