Phân hữu cơ là gì? Phân loại, công dụng, cách làm phân hữu cơ bón cây

Hiện nay, trên thị trường có vô số loại phân bón hữu có khác nhau. Mỗi loại phân hữu cơ thường có giá thành, ưu và nhược điểm khác nhau. Vậy, bà con nên sử dụng loại phân bón nào tốt nhất? Thực chất, để đưa ra câu trả lời chính xác, chúng ta phải biết: Phân hữu cơ là gì? Phân loại, công dụng &Cách làm phân hữu cơ bón cây tại nhà có đơn giản không?

Những loại phân hữu cơ nào được sử dụng nhiều nhất hiện nay? Ưu và nhược điểm của chúng ra sao? Nếu bạn muốn giải đáp những câu hỏi này cần theo dõi bài viết dưới đây của Chế phẩm vi sinh Đức Bình nhé!

1. Phân hữu cơ là gì?

Trước khi đi sâu vào tìm hiểu về phân bón hữu cơ, chúng ta cần quan tâm đến rất nhiều vấn đề có liên quan. Trong đó, bạn nhất định phải  biết: Phân hữu cơ là gì?

Thực chất, phân bón hữu cơ là một trong những loại phân có chứa hợp chất dinh dưỡng với thành phần chủ yếu là chất hữu cơ. Hay nói cách khác thì đây chính là một hợp chất hữu cơ. Và phân bón hữu cơ chủ yếu được dùng trong lĩnh vực nông nghiệp. Các loại phân này thường được làm nên từ:

• Phân người, phân động vật
• Các loại phế phẩm nông nghiệp như: lá cây, cành cây, tro,…
• Than bùn
• Rác thải và các chất hữu cơ khác,…

Phân hữu cơ thường được người nông dân dùng để bón cây, đặc biệt là rau sạch. Phân bón hữu cơ sẽ giúp cho đất màu mỡ hơn, tăng độ tơi xốp bằng việc cung cấp chất mùn và nhiều chất dinh dưỡng khác. Đó đều là những chất dinh dưỡng mà cây dễ hấp thụ, lại rất thân thiện với môi trường. 

2. Tìm hiểu công dụng của phân bón hữu cơ

Thay vì sử dụng phân bón hoá học, trong những năm gần đây, việc sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học ngày càng được ưu tiên. Điều này là lựa chọn tất yếu vì phân bón hữu cơ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho con người và hệ sinh thái:

2.1 Cung cấp dinh dưỡng toàn diện cho cây trồng

Trong phân hữu cơ chứa nguồn dinh dưỡng phong phú, an toàn như: chất kháng sinh tự nhiên, phốt pho hữu cơ, axit humic, vitamin… Vì thế, khi sử dụng loại phân này cho cây chắc chắn sản lượng, năng suất đều tăng lên. Điều quan trọng, tác dụng của phân hữu cơ tuy chậm nhưng lâu dài: Bón phân từ vụ này nhưng thành quả có thể kéo dài tới nhiều vụ sau. Nói cách khác, đó là loại phân bón toàn diện nhất cho sự phát triển nông nghiệp bền vững.

2.2 Cải thiện tính chất đất

Một thực tế không thể phủ nhận là: Hàm lượng chất hữu cơ trong phân hữu cơ rất cao: 200g/kg. Trong tự nhiên, chất hữu cơ chính là cơ sở quan trọng nhất tạo nên độ màu mỡ của đất. Đặc biệt, chất mùn của phân hữu cơ có khả năng cải tạo tính chất đất hiệu quả, giúp đất trở nên phì nhiêu hơn.

2.3 Thúc đẩy các vi sinh vật có lợi hoạt động

Đối với đất trồng, hệ sinh vật đóng vai trò quan trọng. Nó đảm nhận nhiệm vụ chuyển hoá chất hữu, tăng độ màu mỡ cho đất. Dĩ nhiên, đất càng màu mỡ thì việc canh tác càng hiệu quả, giảm thiểu chi phí đầu tư phân bón. Phân hữu cơ có khả năng thúc đẩy nhanh hoạt động của các vi sinh vật có lợi trong đất. Nó tạo ra môi trường lý tưởng cho vi sinh vật sinh sôi nảy nở, tăng nhanh về số lượng. 

2.4 Đảm bảo sự cân bằng về dinh dưỡng cho đất

Một thực tế thú vị: Khi bạn dùng phân bón hữu cơ có nghĩa là đang tìm cách trả lại cho đất những dưỡng chất mà nó đã sử dụng để phát triển. Mức độ hoàn trả phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Nguồn phân hữu cơ được tích luỹ, cách bón phân hợp lý hay không hợp lý. Chính việc cân bằng về mặt tỷ lệ sử dụng các loại phân hữu cơ cũng như vô cơ sẽ giúp cân bằng dinh dưỡng, cân bằng sức khỏe của đất.

2.5 Giảm chi phí đầu tư

Đây là lợi ích bà con có thể nhìn thấy rõ khi sử dụng phân bón hữu cơ. Sản phẩm này trên thị trường hiện rất đa dạng, nhiều chủng loại, nhiều mức giá. Nhìn chung, giá phân hữu cơ không đắt, mang lại hiệu quả cao nên xét về lâu dài, đây chính là giải pháp đầu tư thông thái, là bài toán kinh tế khôn khéo cho nhà nông.

2.6 Giảm thiểu ô nhiễm môi trường

Phân hoá học chứa nhiều hoá chất, khi nó kết hợp với các ion tự do trong đất sẽ tạo ra axit khiến đất bị chua, bị nhiễm độc. Chất độc trong đất sẽ thẩm thấu vào mạch nước khiến nguồn nước bị ô nhiễm nặng.

Còn phân hữu cơ lại giúp gia tăng kết cấu của đất, nó được ví là bộ lọc thông minh, thanh lọc tạp chất trong đất, tăng cường vi sinh có lợi cho đất, góp phần bảo vệ con người và môi trường sống. 

2.7 Tạo ra nguồn thực phẩm sạch

Phân hữu cơ không chứa hoá chất độc hại nên khi bón cho cây trồng sẽ không gây ra tình trạng tồn dư hóa chất. Thêm nữa, sử dụng loại phân này giúp gia tăng sản lượng cây trồng, tăng hàm lượng dinh dưỡng nông phẩm. Đây chính là nguồn thực phẩm an toàn, lành mạnh, góp phần chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho bạn, gia đình và cộng đồng. 

3. Các loại phân hữu cơ phổ biến nhất hiện nay

Như đã nói, trên thị trường xuất hiện rất nhiều loại phân bón hữu cơ. Tuy nhiên, để mọi người dễ hiểu và dễ chọn lựa loại phù hợp, chúng tôi sẽ phân thành 2 loại chính. Đó là: Phân bón truyền thống và phân bón công nghiệp. Cụ thể, trong 2 loại chính này lại được chia thành những loại nào? Và ưu điểm, nhược điểm của chúng ra sao? Tiếp tục theo dõi thông tin dưới đây để có đáp án nha:

3.1 Phân hữu cơ truyền thống

Phân được làm từ: phân gia cầm, phân gia súc, phế phẩm nông nghiệp, rác thải,… , người ta gọi chúng là phân bón hữu cơ truyền thống. Hầu hết, phân bón truyền thống này được làm từ kỹ thuật ủ truyền thống, thủ công. Những loại phân này thường có một đặc điểm chung là: Hiệu lực chậm, chứa ít hàm lượng dinh dưỡng hơn so với các loại khác và thời gian xử lý dài hơn. Cụ thể như sau:

Phân chuồng:

Phân chuồng – loại phân làm từ phân và nước tiểu của động vật, có thể là của gia cầm, gia súc và phân bắc. Tất nhiên, phân chuồng được chế biến từ kỹ thuật ủ phân truyền thống lâu năm. Để biết bạn có nên sử dụng loại phân này không, chúng ta cùng tìm hiểu ưu và nhược điểm của chúng:

Ưu điểm của phân chuồng:

• Có nhiều chất dinh dưỡng khoáng: đa lượng, trung lượng và vi lượng
• Cung cấp chất mùn để cải tạo đất, đồng thời tăng độ phì nhiêu và độ tơi xốp.
• Tạo điều kiện tốt cho rễ cây phát triển

Nhược điểm của phân chuồng:

• Hàm lượng chất dinh dưỡng thấp nên cần bón rất nhiều. Cho nên, tốn kém chi phí cho việc vận chuyển và nhân công.
• Dễ gây ra nhiều mầm bệnh như: vi khuẩn, virut, hạt cỏ dại, vi khuẩn thổ tả, bào tử nấm bệnh,… nếu không được chế biến kỹ. Điều này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của con người.

Tìm hiểu thêm: Cách ủ phân chuồng nhanh hoai mục đơn giản nhất

Phân xanh:

Phân xanh là tên gọi chung đối với các loại phân hữu cơ làm từ lá cây, cành cây tươi. Phân xanh thường được mọi người chế biến bằng kỹ thuật ủ truyền thống hoặc chôn xuống đất. Ưu điểm nổi bật của phân xanh là giúp bảo vệ và cải tạo đất. Nhược điểm của phân xanh:

• Khi chế biến bằng cách vùi dưới đất, quá trình phân hủy các chất hữu cơ có thể tạo nên các chất độc hại. Chẳng hạn như CH4, H2S,… gây hại với cây trồng khi có hiện tượng ngộ độc các chất hữu cơ.
• Thường có hiệu quả chậm, chỉ có công dụng khi bón lót.

⫸ Xem thêm: Cách ủ phân xanh sử dụng bón cây hiệu quả cao

 Phân rác:

Đây là loại phân bón hữu cơ truyền thống được làm từ phế phẩm nông nghiệp như: rơm rạ, lá cây hay thân cây,… Và cũng như các loại phân bón truyền thống khác, phân rác được chế biến từ kỹ thuật ủ truyền thống.

Ưu điểm:

• Chi phí chế biến thấp
• Làm cho đất màu mỡ hơn và tăng độ tơi xốp
• Giúp ổn định kết cấu của đất
• Góp phần hạn chế xói mòn, hạn hán cho cây trồng.

Nhược điểm:

• Hàm lượng các chất dinh dưỡng trong phân rác thấp.
• Cách chế biến có phần phức tạp hơn các loại phân truyền thống khác.
• Tốn nhiều thời gian hơn.
• Có thể gây ra mầm bệnh.

⫸ Xem thêm: Cách ủ rác hữu cơ không mùi hôi cực đơn giản, hiệu quả 100%

Than bùn

Với than bùn, chúng ta không thể dùng trực tiếp để bón cho cây mà phải qua chế biến rồi mới được sử dụng. Và quá trình chế biến than bùn cũng diễn ra khá phức tạp. Không những vậy, hàm lượng chất dinh dưỡng thấp, phải bón với khối lượng lớn. Cho nên, vừa làm tốn chi phí, vừa tốn thời gian và công sức. Tuy nhiên. chúng lại có ưu điểm là: giúp cải tạo và tăng độ phì nhiêu cho đất. Chính vì thế, chúng ta cũng có thể sử dụng loại phân này khi cần thiết.

3.2 Phân hữu cơ chế biến bằng kỹ thuật công nghiệp

Thực chất, phân bón được chế biến từ quy trình công nghiệp là: loại phân được chế biến từ nhiều loại chất hữu cơ với nguồn gốc khác nhau. Quy trình công nghiệp diễn ra với khối lượng chất hữu cơ rất lớn có thể lên tới hàng ngàn tấn. Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, phân bón chế biến công nghệ ngày càng cao chất lượng tốt hơn. Dưới đây là những loại phân bón hữu cơ chế biến công nghiệp mà bạn có thể tham khảo:

Phân bón vi sinh

Đây là loại phân bón được rất nhiều người sử dụng. Loại phân này trong thành phấn có rất nhiều loại vi sinh hữu ích khác nhau. Chẳng hạn như vi sinh vật: đối kháng,   phân giải hữu cơ, cố định đạm, hay vi sinh vật ký sinh, phân hủy xenlulo,…

Ưu điểm của phân vi sinh là:

• Tăng trưởng và phát triển hệ vi sinh vật cho đất
• Giúp phân giải những chất khó hấp thụ cho cây
• Tổng hợp các chất dinh dưỡng, chủ yếu là chất đạm
• Khống chế được các mầm bệnh trong đất.

Nhược điểm:

• Thông thường, phân bón vi sinh vật không cung cấp được đầy đủ các chất dinh dưỡng cho cây. Đồng thời, không cân bằng được các chất dinh dưỡng này.
• Mỗi loại phân vi sinh khác nhau dùng cho một nhóm cây khác nhau. Ví dụ như phân bón vi sinh cố định đạm phù hợp với nhóm cây trồng họ đậu.
• Tốn kém chi phí

⫸ Xem thêm: Phân vi sinh là gì? Đặc điểm, công dụng & Cách sử dụng hiệu quả

⫸ Xem thêm: Hướng dẫn quy trình sản xuất phân vi sinh chất lượng cao

Phân hữu cơ sinh học:

Phân hữu cơ sinh học được chế biến ra bởi các chất hữu cơ pha trộn cùng với một hoặc nhiều nhóm vi sinh vật có lợi khác. Phân bón hữu cơ sinh học được chế biến bằng cách lên men. Thông thường, trong phân bón hữu cơ sinh học, các chất hữu cơ chiếm khoảng 22%.

Ưu điểm:

• Phân bón hữu cơ sinh học có thể dùng được trong cả quá trình phát triển của cây (tất cả các giai đoạn) bao gồm: bón lót, bón thúc và bón ra hoa, ra quả.
• Loại phân này có hàm lượng các chất dinh dưỡng cao. Do đó, có thể cung cấp đầy đủ chất khoáng cần thiết cho cây trồng. Góp phần thúc đẩy cây phát triển khỏe mạnh, tăng năng suất cây trồng, tăng chất lượng nông sản.
• Giúp cải tạo đất từ đặc tính hóa học, sinh học cho đến vật lý. Đồng thời cũng hạn chế việc rửa trôi các chất dinh dưỡng trong đất.
• Thúc đẩy phát triển hệ vi sinh vật trong đất, giúp cây hạn chế mầm bệnh và tăng sức đề kháng.

Nhược điểm: Thực tế, nhược điểm lớn nhất của phân sinh học là ở vấn đề giá thành. So với các loại phân hữu cơ khác trên thị trường, phân bón sinh học có giá thành cao hơn.

Thế nhưng, dù giá cao thì loại phân này vẫn được rất nhiều người lựa chọn bởi chất lượng của nó. Như đã nói, ưu điểm của phân bón sinh học là tăng năng suất cây trồng. Do đó, lợi ích kinh tế của người trồng sẽ tăng lên nên họ vẫn sẽ sẵn sàng sử dụng loại phân bón này.

⫸ Xem thêm: Cách ủ phân đậu nành (đậu tương) bón cho cây trồng

⫸ Xem thêm: Cách ủ phân cá không hôi làm đạm cá tưới cây hiệu quả

Phân bón hữu cơ khoáng

Thành phần chính của loại phân này là chất hữu cơ và các nguyên tố khoáng vô cơ. Chẳng hạn như nguyên tố: N, P, K. Có thể nói, phân bón hữu cơ khoáng là loại phân được nhiều người ưa thích. Và ưu điểm nổi bật nhất của loại phân này là có hàm lượng dinh dưỡng cao, dễ hấp thụ. Do đó, trong quá trình bón bạn cũng không cần sử dụng khối lượng quá lớn.

Tuy nhiên, khi sử dụng phân bón hữu cơ khoáng, bạn không nên bón lâu ngày. Hay nói cách khác là dùng liên tục trong khoảng thời gian dài. Vì nó có thể làm ảnh hưởng tiêu cực đến hệ vi sinh vật của đất.

4. Cách làm phân hữu cơ bón cây đơn giản tại nhà

Ngày nay, có rất nhiều người tự chế biến phân bón hữu cơ ngay tại nhà. Vì họ cho rằng làm như vậy có thể tận dụng được những thứ không cần thiết. Hơn nữa, cũng tiết kiệm được phần nào chi phí. Thế nhưng, nếu không biết cách làm, bạn có thể không mang lại loại phân chất lượng. Sau đây, chúng tôi sẽ giới thiệu đến bạn cách làm phân hữu cơ bón cây ngay tại nhà:

Bước 1: Chuẩn bị thùng chứa

Để bắt tay vào việc làm phân bón hữu cơ thì điều đầu tiên bạn phải làm là: chuẩn bị thùng chứa phân. Bạn có thể chọn một trong các loại thùng như: Thùng nhựa hình nón, hình vuông hay thùng gỗ hình vuông, thùng gỗ có trục xoay tròn,… Nếu nhà bạn không có sẵn những chiếc thùng này, bạn có thể mua chúng trên thị trường.

Bước 2: Tìm vị trí thích hợp đặt thùng phân

Bạn nên để thùng tại nơi có nắng, có vị trí thoát nước tốt. Nơi mà bạn có thể thường xuyên kiểm tra chất lượng phân đang ủ của mình. Ngoài ra, chúng ta nên đặt thùng tại các vị trí có đất trồng. Hạn chế đặt trên nền gạch, nền bê tông. Vì điều này sẽ giúp cho các vi sinh vật có lợi, giun,… trong đất có thể xâm nhập được vào. Tốt nhất, bạn nên đào hố sâu khoảng 10 – 20cm rồi đặt thùng xuống.

Xem thêm: Cách ủ rơm rạ, lá cây nhanh hoai mục

Bước 3: Chuẩn bị nguyên liệu

Tất nhiên, để ủ phân bón hữu cơ thì chúng ta không thể không chuẩn bị các nguyên liệu chính. Chủ yếu, làm phân hữu cơ tại nhà, bạn cần có 2 nhóm thành phần chính. Đó là:

• Các nguyên liệu như: Lá cây khô, giấy cart tông, cỏ khô, rơm rạ, vỏ trứng hay cành cây khô, mùn cưa, túi lọc trà,…
• Các nguyên liệu xanh như: Rau củ quả tươi sống, cỏ tươi, vỏ trái cây tưới, bã cà phê, cày cây, lá cây xanh,…
• Chế phẩm men vi sinh ủ phân: EMZEO và Trichoderma Bacillus – Đức Bình

Bước 4: Bắt đầu trộn ủ

Khi đã chuẩn bị xong tất cả các nguyên liệu, dụng cụ cần thiết, chúng ta bắt đầu ủ phân. Cụ thể, bạn cần tiến hành ủ nguyên liệu với nguyên liệu xanh theo từng lớp như sau:

• Đầu tiên, chúng ta rải một lớp nguyên liệu đã chuẩn bị vào thùng. Tiếp đó, rải một lớp nguyên liệu xanh và mỗi lớp này sẽ dày khoảng 10cm.
• Sau đó, rải một lớp mỏng đất vườn trồng cây màu mỡ vào thùng. Rải xong, chúng ta cần làm ẩm cho chúng bằng cách lấy vòi tưới hoa phun nhẹ lên.
• Rắc men vi sinh EMZEO ủ phân và Trichoderma bacillus lên đều bề mặt
• Chúng ta cứ lặp lại công việc rải các lớp này cho đến khi đầy chiếc thùng.

Khi đã hoàn thành, chúng ta đóng nắp thùng lại. Và khoảng 2 tuần, bạn cần ra kiểm tra và xoay thùng. Thông thường, xoay thùng càng nhiều, phân hữu cơ được ủ càng nhanh phân hủy hơn.n.

Xem thêm: Cách ủ vỏ cà phê, vỏ trấu, vỏ lạc làm phân bón hữu cơ

Bước 5: Hoàn thành phân bón hữu cơ

Để có một thùng phân bón chất lượng cao, bạn cần ủ khoảng một năm. Còn bình thường, hơn  2 tuần là có thể đưa ra sử dụng. Thế nhưng, để biết xác định xem nên ủ bao lâu là chính xác nhất, chúng ta nên dựa vào nguyên liệu. Không những vậy, còn cần dựa vào phương pháp ủ.

Muốn nhận biết đâu là phân ủ đã dùng được, bạn có thể vận dụng những đặc điểm sau:

• Phân ủ vụn ra như mùn
• Thùng phân ủ chuyển toàn bộ sang màu nâu
• Phân có mùi đất tự nhiên. Khi đó, bạn có thể đem phân bón hữu cơ này đi bón cho cây trồng của mình.

5. Hướng dẫn cách bón phân hữu cơ cho cây trồng

Mỗi loại cây có nhu cầu về dinh dưỡng và cách chăm sóc khác nhau. Do đó, trước khi bón phân, bà con nông dân cầm tìm hiểu kỹ về đặc điểm của từng giống cây trồng. Bạn cũng phải tìm hiểu kỹ về ưu nhược điểm của mỗi loại phân bón. Trên cơ sở đó, chúng ta sẽ chọn loại phân thích hợp với loại cây cần chăm sóc. Liều lượng bón, thời điểm bón phân cũng phải coi trọng, không được tuỳ tiện bà con nhé! 

Trong những giai đoạn quan trọng như: ra hoa, kết quả chúng ta phải tăng cường các loại phân hữu cơ chuyên dụng. Bà con lưu ý thêm, khi chọn phân bón hữu cơ cho cây trồng phải chọn những thương hiệu uy tín, đã được kiểm chứng chất lượng từ lâu, được đông đảo nhà nông tin dùng. 

Rất nhiều người thắc mắc, sử dụng phân bón hữu cơ sau bao lâu thì thu hoạch được? Điều này còn tuỳ thuộc vào loại cây cũng như điều kiện canh tác. Thông thường, sau 7 đến 15 ngày tính từ khi bón thì phân hữu cơ sẽ phát huy công dụng. Do đó, bà con cần tính toán lịch trình hợp lý để bón phân và thu hoạch. 

Với bài viết trên đây, chắc hẳn bạn đã giải đáp được các câu hỏi: Phân hữu cơ là gì? Các loại phân bón hữu cơ có điểm gì khác nhau? Và rõ ràng, cách làm phân hữu cơ bón cây khá đơn giản. Nếu bạn còn thắc mắc, hãy truy cập website sau để được giải đáp: https://webvisinh-mai.webmanhan.com

Thông tin liên hệ

Công ty TNHH Công nghệ sinh học Đức Bình

MST: 0108433217

Địa chỉ: 57 ngõ 64 Kim Giang, Khương Đình, Hà Nội

SĐT: 024.66.55.46.86

Văn phòng giao dịch

Chế phẩm vi sinh Đức Bình – Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học chuyên nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các dòng sản phẩm: Men vi sinh, men bể phốt, men xử lý nước thải, men thuỷ sản, chế phẩm sinh …

Địa chỉ : 1B Ngõ 774 Kim Giang, Thanh Liệt, Hà Nội
SĐT: 0934.214.579
Hotline: 024.66.55.46.86

Email: chephamvisinhungdung@gmail.com
Website: https://webvisinh-mai.webmanhan.com